صنایع دستی اردبیل

صنایع دستی اردبیل

گلیم

 

یکی از مناطق اصلی بافت گلیم در ایران، استان اردبیل است.

آوازه آن از مرزهای ایران هم فراتر رفته و طرفداران زیادی دارد.

قطب تولید این گلیم در شهرهای عنبران، مغان و روستاهای اطراف آنهاست.

گلیم عنبران شهرت بسیاری دارد.

گلیم در اردبیل بیشتر با رنگ‌های شاد بافته می‌شود و حاصل طرح‌های ذهنی زنان هنرمند و بافنده است.

در کنار این طرح‌ها، نقش‌هایی مثل سماور، سینی، اژدها، خرچنگ، گردونه مهر (چلیپایی یا صلیبی) نیز در حاشیه گلیم‌ها به وفور دیده می‌شود.

سجاده، خورجین، کیسه و کیف، زیرانداز و… از جمله محصولاتی هستند که با گلیم تهیه می‌شوند.

جاجیم

 

جاجیم محصول دیگری ست که مردم روستاها و شهرستان‌های استان اردبیل در سطح گسترده آن را تولید می‌کنند.

می‌توان گفت که روستاهای خلخال یکی از عمده‌ترین مراکز تولید کننده جاجیم در اردبیل هستند.

جاجیم‌های نقاط مختلف این استان با توجه به نقوش و رنگ‌های به کار رفته در آنها و ضخامت یا ظرافت نخ و پشم این جاجیم‌ها، از یکدیگر متمایز می‌شوند.

نقوشی که بیشتر مورد استفاده جاجیم بافان اردبیلی قرار می‌گیرند، گوشواره، گل، نگین انگشتر، بادامی و… هستند که روی کیف، سجاده، زیرانداز، پادری، کرسی و پشتی‌ها می‌نشینند تا رنگ و رویی زیبا و سنتی به آنها ببخشند.

قالی

 

قالی‌بافی در استان اردبیل نیز مانند قالی‌بافی در سایر نقاط ایران رواج دارد و از سابقه طولانی برخوردار است.

شهرت قالی‌های اردبیل تنها به داخل کشور محدود نمی‌شود و در جهان نیز شناخته شده‌اند.

برای مثال می‌توان به مشهورترین قالی‌های بافته شده در اردبیل یعنی قالی مشهور بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی که در موزه ویکتوریا آلبرت نگهداری می‌شود و هم‌چنین قالی بافته شده در دوره شاه طهماسب صفوی که در موزه هنر شهر لس آنجلس به نمایش درآمده است، اشاره کرد.

 

پلاس

گونه‌های کوچک‌تر گلیم هستند که روی دار بافته می‌شوند.

بافت آنها بیشتر در خلخال و نمین رواج دارد.

اهالی این دو منطقه از کودکی می‌آموزند که طرح‌های خیالی و زیبایی چون قره باغی، نقشه گلدانی، قاپاق و گانگال را با استفاده از رنگ‌های گیاهی بر تن مسندها نقش بزنند و بخشی از چرخه تولید صنایع دستی استان‌شان را بر عهده بگیرند.

 

سفال

 

سفال و سفال‌گری از دیگر صنایع دستی اردبیل است.

می‌توان آن را در بازارهای شهر به راحتی پیدا کرد.

هنر دستی سفال‌گری تنها به این استان تعلق ندارد و به نوعی هنری ملی محسوب می‌شود.

باید گفت که قطب اصلی تولید سفال در اردبیل روستای انار است.

کاسه، لیوان، گلدان و کوزه جزو محبوب‌ترین و پرشمارترین محصولات سفالی ست که می‌توانید در این شهر زیبا پیدا کنید.

نگارگری

نگارگری نوعی نقاشی ظریف و بسیار زیباست که تفاوت زیادی با مینیاتور دارد.

این سبک از نقاشی در بیشتر شهرهای ایران رواج داشته است.

اکنون به عنوان یکی از زیباترین صنایع دستی کشور شناخته می‌شود اما محبوبیت آن به اندازه مینیاتور نیست.

از این هنر برای خلق تابلوهای زیبا و یا مصورسازی کتب استفاده می‌کنند.

نقاشی روی چرم

نقاشی روی چرم، هنری با بیش از 70 سال قدمت است و کاملا دستی و بدون استفاده از هیچ‌گونه ماشین آلاتی انجام می‌شود.

هنرمندان برای انجام این کار طرح موردنظرشان را روی چرم می‌اندازند و سپس با رنگ‌های مخصوص به نقش‌ها رنگ می‌دهند.

اگر راه‌تان به بازار اردبیل افتاد سراغی هم از این محصولات بگیرید چرا که جزو زیباترین سوغات این شهر هستند.

ورنی | سوماک

ورنی یک نوع گلیم به حساب می‌آید که به آن گلیم سوزنی یا سوماک هم می‌گویند.

این نوع گلیم‌ها بدون طرح و نقشه قبلی و تنها الهام گرفته از طبیعت اطراف بافته می‌شوند و هنر دست زنان عشایر هستند.

محبوب‌ترین نوع ورنی در قالب خورجین برای چهارپایان، رختخواب پیچ و یا زیرانداز در دارهای عمودی بافته می‌شود.

طرح‌های به کار رفته در ورنی‌ها نیز بیشتر شامل گوزن، آهو، گرگ، سگ گله، بوقلمون، مرغ و خروس، شغال، روباره، پرندگان محلی و … هستند.

از دیگر صنایع دستی اردبیل می‌توان به چاقو، لباس‌های محلی، سوزن‌دوزی، نمکدان‌بافی، سراجی، ملیله دوزی و … اشاره کرد.

ارسال دیدگاه